“Contextual Offer” ya da motamot Türkçe karşılığı ile “Bağlamsal Teklif”, bir fikir ve kavram olarak akademik potansiyel ve başarıların her zaman yalnızca test puanları gibi geleneksel araçlarla değerlendirilemeyeceği düşüncesinden ve farkındalığından ileri geliyor. “Contextual Offer”, bir öğrencinin akademik performansının, öğrencinin içinde bulunduğu koşulların yanı sıra, sosyo ekonomik koşullardan da etkilenebildiği düşüncesiyle ortaya çıkmış ve amacı başvuru sahibi öğrencilerin akademik başarılarının yanı sıra, sahip oldukları potansiyeli daha net görebilmek için daha kapsamlı bir bakış açısı sağlamak. Burada kullanılan “contextual” terimi, bir öğrencinin hâlihazırda sahip olduğu akademik derece ve başarıları hangi koşullar altında elde ettiklerini ifade ediyor. Bu koşullar, öğrencilerin gittiği okul, ailelerinin mali durumu, ailelerinde üniversiteye gidebilen ilk kişi olup olmadıkları, yaşadıkları yer, koruyucu aile gözetiminde, sığınmacı durumunda ya da engelli olup olmadıkları gibi durumları içerebiliyor.
Her üniversitenin “contextual offer” konusunda kendi stratejisi bulunuyor, ancak bununla birlikte, prosedür genel olarak belirli koşulları karşılayan öğrencilerin başvurularının işaretlenerek, diğer başvurulardan farklı bir şekilde değerlendirilmesini gerektiriyor. Örneğin bir üniversite, yükseköğretime geçiş oranlarının düşük olduğu bir bölgede yaşayan, genel olarak ortalamanın altında bir akademik performans sergileyen bir okula devam eden ya da hayatlarının bir döneminde koruyucu aile gözetiminde kalmış öğrencilerin başvurularını işaretleyebilir ve akabinde, bu öğrencilere tipik akademik kabul koşullarından daha düşük bir teklif verebilir. Bu teklife ilişkin gereklilikler üniversiteler arasında önemli ölçüde farklılık gösterebiliyor. Bazı üniversiteler bu teklifleri özellikle belirli okul veya bölgelerden gelen öğrenciler ile sınırlandırabilirken, diğer üniversiteler ise daha çeşitli faktörleri dikkate alabiliyor. Bu faktörler genel itibarıyla;
- Öğrencinin gittiği okul
- Öğrencinin bulunduğu ülke, şehir
- Öğrencinin akademik ve sosyo ekonomik geçmişi
- Öğrencinin içinde bulunduğu kişisel koşullar
- Öğrencinin akademik başarıları
şeklinde sıralanabiliyor.
Yükseköğretime erişim oranlarının artırılması ve sosyal hareketliliğin teşvik edilmesi söz konusu olduğunda, “contextual offer” olarak adlandırılan teklifler, kabul sürecinin önemli bir parçasını teşkil ediyor. Üniversitelerin her bir öğrencinin içinde bulunduğu yaşam koşullarını göz önünde bulundurması, öğrencilerin üniversite kabullerinde daha adaletli ve eşit koşullarda rekabet etmelerini ve her öğrencinin tam potansiyeline ulaşma imkânına sahip olmasını sağlıyor. “Contextual offer”, yükseköğretime erişimi genişletme potansiyeline sahip olsa da bu tekliflerin mevcudiyeti hakkında birtakım tartışmalar bulunuyor. Bir yanda, bu türden tekliflerin bir tür “pozitif ayrımcılık” teşkil ettiğine ve bazı öğrenciler için kabul koşul ve standartlarının düşürülmesinin diğer öğrencilere haksızlık olduğunu düşünen gruplar bulunurken, diğer yanda bu türden düzenlemelerin eğitim dünyasında mevcut olan sistemik eşitsizliği ortadan kaldırmak için yeterli olmadığını ve daha radikal adımlar atılması gerektiğini savunan gruplar yer alıyor.
Geçtiğimiz birkaç yıl içinde, bazı üniversitelerin öğrenci kabul kararlarını verirken, “contextual”, diğer bir deyişle, bağlamsal verilerden çok daha fazla faydalandığını ve farklı geçmişlere sahip olan öğrencilerin üniversiteye kayıt olduktan sonra gelişebilmelerini sağlamak için, eğitim kurumlarında faaliyet gösteren yöneticilerin, bu öğrencilere kabul edildikten sonra nasıl yardımcı olabileceklerine giderek daha fazla odaklandığını görüyoruz ve bu eğilimin devam etmesi kuvvetle muhtemel. Bununla birlikte, her kurumun ve hatta bir üniversite içindeki her programın bağlamsal verileri farklı şekilde kullanabileceğinin yanı sıra, dikkate alınan belirli unsurların ve bunların ağırlıklandırılma şeklinin de değişebileceğini unutmamak gerekiyor.
“Contextual Offer” Kavramının Farklı Ülkelerdeki Yansımaları
“Contextual Offer”, diğer bir deyişle bağlamsal teklif yaklaşımını, resmi bir politika şeklinde kapsamlı olarak kullanan ülkelerden biri Birleşik Krallık. Bununla birlikte, benzer yaklaşımların farklı isimler altında diğer ülkelerde bulunan yükseköğretim kurumlarında da uygulandığını ve dünya genelinde yükseköğretim kurumlarının önemli bir kısmının, kabul kararlarını verirken aday öğrencilerin kişisel, sosyal ve ekonomik koşullarını dikkate aldığını biliyoruz. Örneğin Birleşik Krallık’ta “contextual offer” kavramının bulunduğu üniversitelerden bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz:
- Durham University
- King’s College London
- Newcastle University
- University of Birmingham
- University of Bristol
- University of Cambridge
- University of Edinburgh
- University of Exeter
- University of Leeds
- University of Manchester
- University of Nottingham
- University of Oxford
- University of Southampton
- University of Warwick
Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan pek çok yükseköğretim kurumunun öğrenci kabul komiteleri “holistic review”, diğer bir deyişle, “bütünsel inceleme” olarak adlandırılan bir yaklaşım uyguluyor. “Holistic review”, tıpkı “contextual offer” gibi başvuru sahibi öğrencinin akademik başarı ve sonuçlarına ek olarak çok çeşitli kriterlerin göz önünde bulundurulmasını kapsıyor. Birleşik Devletler’de üniversite kabul süreci boyunca, “holistic review”, yani bütünsel bir inceleme yaklaşımı benimseyen çok sayıda üniversite bulunuyor ve bu durum, kabul kararları verilirken, öğrencinin akademik performansının yanı sıra, katıldığı müfredat dışı faaliyetlerin, “personal statement” ve “essay” olarak adlandırılan çalışmaların ve referans mektuplarının da kabul değerlendirmesine katıldığı anlamına geliyor. Kabul sürecinde “holistic review” metodolojisinden faydalanan Amerikan üniversiteleri bir kısmı şu şekilde sıralanıyor:
- Brown University
- Columbia University
- Cornell University
- Duke University
- Harvard University
- Princeton University
- Stanford University
- University of Chicago
- University of Pennsylvania
- Yale University
Avustralya’da bulunan üniversiteler ise “access scheme” olarak adlandırılan bir yaklaşımdan faydalanıyor. Bu yaklaşım kapsamında, “contextual offer” ve “holistic review” yaklaşımlarında olduğu gibi bir öğrencinin kişisel geçmişinin yanı sıra, eğitim hayatındaki yolculuğu boyunca, karşılaşmış olabileceği diğer engeller de göz önünde bulunduruluyor. “Access scheme” yaklaşımını kullanan Avustralya üniversitelerinin bir kısmı şu şekilde sıralanıyor:
- Australian National University
- University of Melbourne
- University of New South Wales
- University of Queensland
- University of Sydney
- University of Western Australia
Benzer bir şekilde, Avrupa'daki ve dünyanın diğer bölgelerindeki üniversiteler de dahil olmak üzere, çok sayıda eğitim kurumunun, yükseköğretime katılımı genişletmek ve farklı geçmişlerden gelen öğrencilere sunulan fırsatların sayısını artırmak için politikalar ve girişimler uygulamaya koyduğunu ve yeni çözümler geliştirmek için çalışmalarını sürdürdüğünü görüyoruz.
